19 June 2009

Tản mạn về nụ cười

Tình cờ đọc một bài tản văn của Nguyễn Ngọc Tư về nụ cười. Câu chuyện về một cô nhân viên mới hay cười vô tư sảng khoái trong cuộc họp, bị phê bình te tua là thiếu nghiêm túc và rồi cô quyết định bỏ việc để lựa chọn nụ cười mà không phải đánh mất chính mình. Lại nhớ đến một cuốn sách thiếu nhi mà tôi đọc cách đây nhiều năm, kể chuyện một cậu bé bán đi nụ cười của mình để trở thành một cậu bé không biết cười bất hạnh.

Phàm là con người, ai cũng muốn tỏ ra quan trọng. Ai cũng muốn được kính trọng trong mắt người khác. Người có tài, có sự tự tin thì dễ dàng hơn. Họ có thể hài hước dí dỏm, có thể cười phớ lớ với mọi người mà vẫn được kính trọng. Người kém tài hơn thì phải cố gồng mình lên để được kính trọng, vậy là không cười nữa, phải làm mặt ngầu, nghiêm nghị như chính trị gia. Nếu người kém tài mà lại có một chút chức vụ, một chút quyền lực nào đó thì lại càng phải làm mặt nghiêm để ai ai cũng phải thấy rằng anh ta là người quan trọng. Bạn thử để ý mà xem, nếu bạn đến cơ quan công quyền, bạn sẽ gặp những bộ mặt đằng đằng sát khí. Hay nếu bạn đi nước ngoài về phải gặp anh công an cửa khẩu hay anh hải quan cửa khẩu, bạn có bao giờ nhìn thấy nụ cười của họ không? Những anh cán bộ phường, cán bộ hải quan ấy đang gồng mình lên để chứng tỏ mức độ quan trọng của họ. Hãy cẩn thận nếu bạn cười (với) những kẻ gồng mình đó. Tôi nghe nói có người đã bị đánh hội đồng cho tơi tả chỉ vì dám "cười đểu", thậm chí chỉ cần "nhìn đểu" những kẻ gồng mình ra vẻ quan trọng đó.

Người châu Âu có câu ngạn ngữ khá vui: Với nụ cười thì mọi việc đều suôn sẻ. Người Thái đã có thời gian lấy nụ cười làm slogan cho du lịch của họ. Có lần tôi đã rất ngạc nhiên và vui thích khi làm thủ tục nhập cảnh vào Singapore vì thấy anh công an cửa khẩu mặt mũi đen thui chợt cười toe toét với mình với lời chúc "Have a nice stay" sau khi kiểm tra hộ chiếu. Có lẽ Việt Nam ta cũng nên lấy nụ cười làm slogan ít nhất là cho ngành du lịch nhỉ? Du khách gặp nụ cười của anh công an cửa khẩu, của anh cảnh sát đường phố, của cô bán hàng lưu niệm, của cô hướng dẫn viên du lịch chắc sẽ vui lòng hơn mà chiêm ngưỡng đất nước tươi đẹp (nhưng hơi buồn chán?) của chúng ta.

Câu nói mà tôi lấy làm tiêu đề cho bài viết thật thú vị: Con người không có ai hoàn hảo, trừ khi mỉm cười. Bạn hãy mỉm cười, và bạn thật hoàn hảo. Vậy thì tại sao bạn không cười nhiều hơn trong cuộc đời nhỉ? Hãy mỉm cười "như mùa thu tỏa nắng", vì bạn có quyền hy vọng sẽ làm cho ai đó xiêu lòng (hay ngất xỉu?) vì nụ cười của bạn. Hãy mỉm cười, và cả thế giới sẽ cười với bạn. (và nhớ là nếu khóc, có thể bạn sẽ phải khóc một mình).