Tour Guides

Tuy luôn luôn ưu tiên cho việc du lịch tự túc kiểu lang thang, thỉnh thoảng mình cũng vẫn mua tour du lịch, chủ yếu vì lý do nhanh, nhiều, vui, rẻ. Càng ngày lại càng lười đứng ra tổ chức nhóm đi chơi, nhất là nếu nhóm hơi đông, hoặc phải làm thêm dịch vụ visa rắc rối, hoặc là đi đến nước lạ không chịu nói tiếng Anh... Mua tour thì khỏe re, đến hạn nộp tiền, đến ngày xách balo lên và đi thôi. Tuy nhiên theo tour rồi thì lắm khi mất cả vui, nhất là khi gặp phải tour guide dở. Còn nếu gặp được tour guide có tâm, thêm nữa có tầm, tức kiến thức du lịch tốt, thì tour du lịch sẽ chất lượng hơn hẳn. Nói chung là các tour guide đều tốt, thường có tâm hơn có tầm là quá hay rồi, nhưng cũng không ít những tour guide dở.Bài viết này mình chỉ đề cập đến các tour guide dở, hay các điểm dở của tour guide. Có thể sau này mình sẽ viết thêm về các tour guide tốt.  

Làm du lịch thiếu cái tâm, mà chỉ lăm le kiếm tiền của du khách, là điểm dở nhất của các tour guide. Các mánh kiếm tiền của tour guide nhắm vào du khách bao gồm:

1. Dẫn khách vào các cửa hàng mua sắm chỉ dành riêng cho du khách với giá chặt chém trên trời, để thu hoa hồng với chủ cửa hàng; Vụ này thì các du khách Việt ham hố mua sắm mắc lỡm nhiều lần vẫn không tỉnh ngộ. Cũng phải công nhận là du khách Việt rất thích mua sắm, vào cửa hàng là mắt sáng lên, mua sắm như lên đồng, vét sạch cả cửa hàng, nhiều lúc làm chủ cửa hàng vô tâm phát hoảng luôn, còn chủ cửa hàng có âm mưu thì mở cờ trong bụng. Mấy tour du lịch châu Á (Trung quốc, Thái Lan, Hà Quốc, Nhật bản...) đều có rất nhiều điểm mua sắm kiểu này, tạo điều kiện cho tour guide làm tiền du khách. Tour châu Âu/châu Mỹ thì ít hơn, nhưng vẫn có mấy vụ mua sắm kiểu này. Chuyến Canada vừa rồi cũng vấp phải một điểm mua sắm thực phẩm chức năng của người Hoa tạo điều kiện cho tour guide kiếm xèng bỏ túi. Thời xa xưa mình cũng dính phải vài vụ mua sắm ở Trung Quốc, Hàn Quốc... với vài bài học mất tiền đau đớn nhớ mãi đến bây giờ. Vậy nên nay đi du lịch ghét mua sắm, chỉ mua sắm ở siêu thị dành cho người bản địa, nhất quyết không mua gì ở mấy điểm mua sắm trên đường đi trong lịch trình của tour, mà chỉ im lặng coi các du khách khác lên đồng mua sắm, rồi quan sát tour guide thân mật với chủ cửa hàng, chỉ lên xe sau khi mọi giao dịch thương mại của đoàn đã hoàn tất.

2. Dụ dỗ khách đi thêm những điểm hay ho ngoài chương trình rồi thu tiền mua vé vào cửa giúp du khách với giá cao gấp nhiều lần giá vé thực tế; Vụ này quả thật gần giống như lừa đảo. Có lần mình đã phải nộp tiền vé cao gấp cả chục lần giá vé thực tế (sau đó biết được nhờ hỏi anh Gúc) . Với đoàn khoảng 40-50 pax thì chênh thu chi cho tour guide cũng rất đáng kể.

3. Thay thế các vé điểm du lịch giá cao bằng giá thấp đồng nghĩa với dẫn khách vào điểm du lịch kém chất lượng so với chương trình. Ví dụ trong chuyến Canada nhẽ đoàn mình theo chương trình phải được du ngoạn cruise dọc sông ngắm ngàn đảo, mà thực tế chỉ được loanh quanh cruise tại cảng ngắm mấy cái tàu và mấy cái cần cẩu.

4. Tận thu khoản tiền tip của du khách kể cả tất cả những ngày đi đường. Trước đây khoản tiền tip chỉ vào khoảng 4-6$/ngày, nay là 15$ Can hay 10$ Mỹ/ngày. Khi cộng thêm 4 ngày đi đường xa thì khoản tiền tip cũng rất đáng kể. Ngoài ra khoản tiền tip nhẽ là tự nguyện từ phía du khách khi thấy tour guide xứng đáng được tip, chứ không phải là tận thu bắt buộc luôn kể cả khi du khách thấy khó chịu.

5. Dẫn khách vào các quán ăn rẻ tiền để tiết kiệm chi phí tiền ăn uống bỏ túi, nếu chương trình không book sẵn quán ăn mà cho tour guide quyền tự quyết.

Làm tour guide không có nghĩa là luôn cho rằng mình đi nhiều, biết nhiều hơn mọi du khách, vì đơn giản là đôi khi du khách còn đi nhiều và hiểu biết nhiều hơn cả tour guide. Vì vậy tour guide không nên coi thường du khách và chém gió như đúng rồi về những kiến thức cơ bản. Ví dụ kiểu chém gió về cuộc sống bên tây khác biệt văn minh hơn bên ta thì ai cũng biết rồi, khổ lắm, nói mãi làm chi mất thời giờ.

Làm tour guide không có nghĩa là chỉ có yêu cầu một chiều với du khách: phải đúng giờ, phải tuân thủ ... mà chính tour guide phải làm gương về kỷ luật mới là phải lẽ. Có những lúc cả đoàn khách phải đứng chờ xe buýt trong mưa rét cả tiếng đồng hồ, không những lãng phí thời gian, mà còn làm du khách muốn phát ốm luôn nhưng phê bình tour guide thì vẫn cãi cùn ngụy biện đổ lỗi cho tài xế, cho giao thông...

Một điểm dở nữa của tour guide là hay bỏ qua điểm du lịch có trong chương trình, vì thiếu thời gian, vì không thích, vì tiết kiệm chi phí....Nếu chiểu theo qui định của công ty du lịch thì điều này tour guide không được phép làm, tuy nhiên một số tour guide vẫn thản nhiên bỏ qua, hoặc nói rằng điểm đó không đẹp, không đáng để đến thăm....để du khách đồng tình bỏ qua.

Làm dâu trăm họ là khó, ai cũng hiểu, nhưng làm thiếu cái tâm thì khó có thể cho qua, khó có thể thành công trong vai trò tour guide.